Karty pracy do rewalidacjimateriały do zajęć rewalidacyjnych

Niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym: nauka i wsparcie

Uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym realizują odrębną podstawę programową, nastawioną na samodzielność, komunikację i udział w życiu codziennym. Od roku szkolnego 2026/2027 w IPET określa się dla nich poziom wsparcia. Pokazujemy, jak planować naukę i jakie zadania sprawdzają się na zajęciach.

  • odrębna podstawa
  • poziom wsparcia w IPET
  • cele z życia

Podstawa programowa i poziom wsparcia

Kształcenie uczniów z NI w stopniu umiarkowanym lub znacznym opiera się na osobnej części podstawy programowej. Od 1 września 2026 r. obowiązuje nowa podstawa (rozporządzenie z 11 marca 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 378).

Nowe przepisy wymagają, aby zespół określił w IPET poziom wsparcia ucznia. Ustala się go na podstawie oceny funkcjonowania, a nie samego stopnia niepełnosprawności, i od niego zależą cele, metody oraz zakres pomocy dorosłego.

Przykładowe cele praktyczne

ObszarPrzykładowy cel
Komunikacjawyraża wybór spośród dwóch obrazków lub słowem
Samoobsługamyje ręce według planu obrazkowego bez przypominania
Liczenie w życiuodlicza 3 przedmioty, rozpoznaje monety 1, 2 i 5 zł
Czaswskazuje na planie dnia, co będzie po obiedzie
Relacjewita się i żegna z kolegą, czeka na swoją kolej w grze
Ruch i ręcenawleka koraliki, prowadzi linię po szerokiej ścieżce

Co sprawdza się na zajęciach

  • stały rytm zajęć i plan obrazkowy,
  • krótkie zadania z natychmiastową informacją zwrotną,
  • ćwiczenie w prawdziwych sytuacjach: sklep, kuchnia, przystanek,
  • pokazywanie, a nie tylko mówienie; ruch i dotyk,
  • komunikacja wspomagająca: gesty, obrazki, proste symbole,
  • nagradzanie małych kroków i powtarzanie tego, co już wychodzi.

Karty i zestawy do pracy

Wybierz zadania, które da się powiązać z codziennymi czynnościami ucznia. Karty z dużymi obrazkami i jednym poleceniem na stronie sprawdzają się najlepiej.

6–10 lat · 22 strony

Mówię, czego chcę

Proszenie o pomoc i odmawianie w sposób, który rozumieją inni: spokojnie i wprost.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, czego chcę albo nie chcę
  2. Stoję prosto i oddycham spokojnie
  3. Mówię wyraźnie: „Ja chcę…” albo „Nie chcę…”
  4. Słucham drugiej osoby
  5. Gdy to nie działa – powtarzam albo proszę dorosłego
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się stopień umiarkowany od lekkiego w szkole?

Uczeń z NI w stopniu lekkim realizuje podstawę ogólną z dostosowaniami, a uczeń w stopniu umiarkowanym odrębną podstawę skupioną na samodzielności i życiu codziennym.

Czy poziom wsparcia jest w orzeczeniu?

Poziom wsparcia określa zespół w IPET na podstawie oceny funkcjonowania. Nie przepisuje się go automatycznie z orzeczenia.

Czy uczeń może uczyć się w szkole ogólnodostępnej?

Tak, jeśli rodzice tak zdecydują i szkoła zapewni warunki. Często wybierane są też klasy integracyjne i szkoły specjalne.