Karty pracy do rewalidacjimateriały do zajęć rewalidacyjnych

Mutyzm wybiórczy: ćwiczenia i wskazówki dla nauczyciela

Mutyzm wybiórczy to lęk, który sprawia, że dziecko mówi w jednych miejscach, a w innych milknie, na przykład w szkole. To nie jest upór ani nieposłuszeństwo. Poniżej wskazówki, jak wspierać takie dziecko, ćwiczenia bez presji mówienia i materiały do pracy. Diagnozę stawia specjalista.

  • bez presji mówienia
  • małe kroki
  • współpraca z domem

Zasady wspierania dziecka

  • Nie wymuszaj mówienia i nie wywieraj presji, nawet łagodnej.
  • Akceptuj każdy sposób komunikacji: gest, kartę, szept, pisanie.
  • Mów do dziecka normalnie i dawaj czas na reakcję.
  • Chwal wysiłek, a nie sam fakt, że dziecko się odezwało.
  • Informuj klasę, że każdy komunikuje się na swój sposób.
  • Współpracuj z rodzicami i specjalistami.

Małe kroki do komunikacji

  1. Komunikacja bez słów

    Gesty, wskazywanie, karty z obrazkami, kiwanie głową.

  2. Dźwięki i szept

    Dźwięki zwierząt, odgłosy zabawy, szept do zaufanej osoby.

  3. Pojedyncze słowa

    Nazywanie obrazków, odpowiedzi tak i nie.

  4. Zdania w bezpiecznej sytuacji

    Rozmowa jeden na jeden, potem w małej grupie.

  5. Mówienie na forum

    Krótka wypowiedź przy klasie po wcześniejszym przygotowaniu.

Ćwiczenia bez presji mówienia

  • Gra planszowa. Dziecko komunikuje się ruchem i kartami, a mowa pojawia się przy okazji.
  • Zabawa w sklep. Wybieranie produktów z kartami, bez obowiązku mówienia.
  • Teatr kukiełkowy. Mówi lalka, nie dziecko.
  • Dmuchanie i śpiew. Ćwiczenia oddechowe przygotowują do dźwięku.
  • Wiadomości głosowe z domu. Nagranie wysłane do nauczyciela jako pierwszy krok.

Gdy potrzebna jest konsultacja

Jeśli dziecko milczy w niektórych sytuacjach dłużej niż miesiąc, skonsultuj się z poradnią psychologiczno-pedagogiczną lub psychologiem. Strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje diagnozy.

Materiały do pracy

Karty do ćwiczenia komunikacji, emocji i oddechu bez presji.

6–10 lat · 22 strony

Mówię, czego chcę

Proszenie o pomoc i odmawianie w sposób, który rozumieją inni: spokojnie i wprost.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, czego chcę albo nie chcę
  2. Stoję prosto i oddycham spokojnie
  3. Mówię wyraźnie: „Ja chcę…” albo „Nie chcę…”
  4. Słucham drugiej osoby
  5. Gdy to nie działa – powtarzam albo proszę dorosłego
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

6–10 lat · 23 strony

Rozmowa jak piłka

Naprzemienność w rozmowie: zadawanie pytań, słuchanie i mówienie o sobie na temat rozmówcy.

Kroki umiejętności (5)
  1. Witam się i mówię swoje imię
  2. Pytam o coś drugą osobę
  3. Słucham odpowiedzi
  4. Mówię coś o sobie na ten temat
  5. Kończę miło: „Muszę iść. Pa!”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czy dziecko z mutyzmem wybiórczym nie chce mówić?

Nie. Nie może mówić w określonych sytuacjach z powodu lęku. Presja zwykle pogarsza sytuację.

Jak długo trwa praca z dzieckiem?

To zależy od dziecka. Często potrzeba miesięcy lub lat spokojnej pracy małymi krokami.

Czy można oceniać wypowiedzi ustne?

Warto zaproponować inne formy, na przykład odpowiedź pisemną lub nagranie, według zaleceń poradni.