karty-pracy-rewalidacja.pldokumenty i karty pracy do rewalidacji

Motoryka duża: ćwiczenia dla dzieci

Motoryka duża to ruchy całego ciała: chodzenie, bieganie, skakanie, rzucanie i utrzymywanie równowagi. Uczeń, któremu sprawiają trudność, często męczy się przy siedzeniu, unika zabaw na przerwie i ma kłopot z precyzyjną pracą ręki. Podpowiadamy, co obserwować, jakie ćwiczenia zmieścić w krótkiej części zajęć i kiedy potrzebny jest fizjoterapeuta.

Nadzór merytoryczny: Mateusz Będkowski · materiały przygotowuje zespół Nie każ mu liczyć!

  • równowaga i koordynacja
  • ćwiczenia na 5–10 minut
  • bez sali gimnastycznej

Czym jest motoryka duża i dlaczego ćwiczyć ją na rewalidacji

Motoryka duża obejmuje postawę, równowagę, koordynację obu stron ciała i planowanie ruchu, czyli umiejętność wymyślenia i wykonania ruchu w odpowiedniej kolejności. To na niej opiera się motoryka mała: stabilny tułów i bark pozwalają ręce pisać bez nadmiernego napięcia.

Na zajęciach rewalidacyjnych krótka część ruchowa ma też drugi cel. Pomaga uczniowi wyregulować pobudzenie przed pracą przy stoliku, więc dobrze sprawdza się na początku zajęć albo między zadaniami.

Co obserwować u ucznia

  • Równowaga: czy stoi chwilę na jednej nodze, przechodzi po linii na podłodze, schodzi po schodach krokiem naprzemiennym.
  • Koordynacja: czy łapie i rzuca piłkę, skacze obunóż, robi pajacyki albo naprzemienne ruchy rąk i nóg.
  • Siła i napięcie: czy szybko się męczy, „wisi” na ławce, opiera głowę na ręce przy pisaniu.
  • Planowanie ruchu: czy radzi sobie z torem przeszkód (pod, nad, przez) i z nowym ćwiczeniem pokazanym raz.
  • Zachowanie: czy unika gier ruchowych, potyka się i obija o meble częściej niż rówieśnicy.

Zapisuj konkretne sytuacje, a nie oceny. „Przy łapaniu piłki zamyka oczy i odwraca głowę” mówi więcej niż „słaba koordynacja” i przyda się w WOPFU.

Ćwiczenia na 5–10 minut

ObszarĆwiczenia
Równowagachodzenie po linii z taśmy, stanie na jednej nodze z liczeniem do 10, przenoszenie woreczka na głowie
Koordynacjapajacyki, naprzemienne dotykanie łokciem kolana, klaskanie rytmu za dorosłym
Skokiskoki obunóż przez linę leżącą na podłodze, klasy narysowane kredą, skoki na jednej nodze do znaku
Rzut i chwytrzut woreczkiem do obręczy, toczenie i łapanie piłki w parze, odbijanie balonu
Siła i czucie głębokiepchanie ściany, przenoszenie stosu książek, „pompki” na stabilnym krześle bez kółek
Planowanie ruchutor przeszkód: pod stołem, obok krzesła, przez poduszki; przy każdym przejściu nowa kolejność

W sali bez miejsca wystarczą ćwiczenia przy ławce: równowaga, pchanie ściany, klaskanie rytmu i odbijanie balonu.

Jak prowadzić część ruchową

  1. Zawsze to samo otwarcie, na przykład trzy ćwiczenia w tej samej kolejności. Przewidywalność pomaga szczególnie uczniom w spektrum autyzmu.
  2. Jedno nowe ćwiczenie naraz. Pokaż je, zrób razem, potem uczeń sam.
  3. Krótko i z liczeniem: 5–10 powtórzeń albo 20 sekund. Liczenie na głos łączy ruch z uwagą.
  4. Bezpieczne miejsce: bez śliskiej podłogi i ostrych kantów, w wygodnym obuwiu.
  5. Cel do zapisania: na przykład „Uczeń przechodzi po linii o długości 3 m bez schodzenia z niej w 4 z 5 prób”.

Kiedy potrzebny jest fizjoterapeuta albo lekarz

Porozmawiaj z rodzicami o konsultacji, jeśli uczeń traci umiejętności ruchowe, które już miał, skarży się na ból, wyraźnie oszczędza jedną stronę ciała albo bardzo często się przewraca. Ćwiczenia na zajęciach wspierają rozwój, ale nie zastępują fizjoterapii.

Karty z zadaniami ruchowymi

Gotowe karty, które łączą ruch z uwagą: uczeń losuje misję, wykonuje ćwiczenie i wraca do zadania.

6–9 lat

Sportowe misje uwagi

48 kart zadań łączących uwagę z ruchem: krótkie misje do wykonania na stoliku i w sali. Dobra rozgrzewka przed pracą przy ławce.

Spis zawartości w sklepie

PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły

Pytania nauczycieli

Czym różni się motoryka duża od małej?

Motoryka duża to ruchy całego ciała, takie jak chodzenie, skakanie i rzucanie. Motoryka mała to precyzyjne ruchy dłoni i palców, na przykład pisanie, wycinanie czy zapinanie guzików. Duża jest podstawą małej, dlatego przy trudnościach z pisaniem warto przyjrzeć się też postawie i równowadze.

Ile czasu poświęcić na ćwiczenia ruchowe na rewalidacji?

Zwykle wystarcza 5–10 minut na początku zajęć albo między zadaniami. Zakres zależy od celów w IPET i zaleceń z orzeczenia.

Czy można ćwiczyć motorykę dużą w zwykłej sali?

Tak. Chodzenie po linii z taśmy, stanie na jednej nodze, pchanie ściany, klaskanie rytmu i odbijanie balonu nie wymagają sali gimnastycznej ani sprzętu.