Karty pracy do rewalidacjimateriały do zajęć rewalidacyjnych

Trudne emocje u dziecka z autyzmem: jak wspierać

Dziecko z autyzmem, które krzyczy, płacze lub ucieka, zwykle nie robi tego na złość. Najczęściej jest przeciążone bodźcami, zmęczone albo nie umie powiedzieć, czego potrzebuje. Opisujemy, co może stać za trudnymi zachowaniami i jak je ograniczać, a gdy wystąpią, bezpiecznie przejść przez nie razem z dzieckiem.

  • przyczyny wybuchów
  • zapobieganie
  • reakcja i rozmowa po

Co może stać za wybuchem

  • Przeciążenie sensoryczne. Hałas, światło, zapachy, dotyk, tłum.
  • Zmiana planu. Niezapowiedziana zmiana lub brak przewidywalności.
  • Zmęczenie, głód, ból. Dziecko często nie umie tego nazwać.
  • Trudność z komunikacją. Nie umie powiedzieć, czego chce lub że czegoś nie rozumie.
  • Przekroczenie możliwości. Zadanie jest za trudne albo za długie.

Jak zapobiegać

  1. Plan dnia na obrazkach

    Dziecko wie, co będzie po czym, a zmiany są zapowiadane wcześniej.

  2. Kącik wyciszenia

    Spokojne miejsce, do którego dziecko może pójść samo, zanim emocje urosną.

  3. Karta „potrzebuję”

    Obrazki, którymi dziecko prosi o przerwę, ciszę, picie lub pomoc.

  4. Termometr emocji

    Dziecko uczy się rozpoznawać, że złość rośnie, zanim wybuchnie.

  5. Dostosowane zadania

    Krótsze, podzielone na kroki, z możliwością przerwy.

Co robić w trakcie wybuchu

  1. Zadbaj o bezpieczeństwo. Usuń przedmioty, którymi dziecko mogłoby się zranić.
  2. Mów mało i spokojnie. Krótkie zdania, niski głos, bez pytań.
  3. Ogranicz bodźce. Zmniejsz hałas i liczbę osób wokół.
  4. Nie kłóć się i nie karz. Dziecko w takiej chwili nie przyswaja argumentów.
  5. Zostań w pobliżu. Daj znać, że jesteś, ale nie wchodź w przestrzeń dziecka bez zgody.

Rozmowa po wszystkim

Gdy dziecko się uspokoi, wróć do sytuacji krótko i bez oceniania. Zapytaj, co się stało, pokaż na obrazkach przebieg zdarzenia i ustal, co mogło pomóc. Na koniec wybierz razem jeden pomysł na następny raz, na przykład kartę „potrzebuję przerwy”.

Gdy wybuchy są częste lub niebezpieczne

Jeśli wybuchy są częste, dziecko robi sobie krzywdę lub zagraża innym, skonsultuj się z psychologiem, terapeutą lub lekarzem prowadzącym. Wskazówki są ogólne i nie zastępują indywidualnego planu wsparcia.

Materiały do ćwiczeń emocji i planu dnia

Zestawy z ilustracjami, krokami i kartami, które pomagają rozpoznawać emocje i zapowiadać zmiany.

Pytania i odpowiedzi

Czy dziecko robi to specjalnie?

Zazwyczaj nie. Wybuch jest sposobem rozładowania napięcia, którego dziecko nie umie wyrazić inaczej.

Jak odróżnić wybuch od złości?

Przy złości dziecko zwykle nadal reaguje na to, co mówimy, a po zaspokojeniu potrzeby się uspokaja. Przy przeciążeniu reaguje słabo i potrzebuje ciszy oraz czasu.

Co mogą zrobić rodzice w domu?

Prowadzić prosty dziennik wybuchów, zapisując, co działo się przed nimi. Po kilku tygodniach często widać powtarzające się przyczyny.

Zobacz też